Kennis

Vanaf 2027 geen nieuwe R32-lucht-waterwarmtepompen meer

Gepubliceerd · bijgewerkt

Vanaf 1 januari 2027 mag een nieuwe lucht-waterwarmtepomp met R32 niet meer op de Europese markt komen als split tot 12 kW of als monoblock tot 50 kW. Een warmtepomp die er al staat mag gewoon blijven draaien en onderhouden worden.

Wat er vanaf 1 januari 2027 niet meer op de markt mag

De regels staan in bijlage IV van de F-gassenverordening (EU) 2024/573. Per soort toestel staat daar vanaf welke datum het niet meer in de handel gebracht mag worden. In de handel brengen betekent dat een toestel voor het eerst in de EU wordt geleverd. De grens loopt via de GWP, het aardopwarmingsvermogen van het koudemiddel. R32 heeft een GWP van 675 (bijlage I), propaan (R290) een GWP van 0,02 (bijlage VI).

Bijlage IV, punt 9 b), verbiedt per 1 januari 2027 letterlijk: "Lucht-water-splitsystemen met een nominaal vermogen tot en met 12 kW die gefluoreerde broeikasgassen met een GWP van 150 of meer bevatten of nodig hebben voor hun werking, behalve indien dat nodig is om aan veiligheidseisen op het bedrijfsterrein te voldoen".

Soort toestelVermogenVerboden vanafKoudemiddelBijlage IV
Monoblock (in de wet: autonoom opererend)tot en met 12 kW1 januari 2027GWP 150 of meerpunt 8 b)
Monoblockmeer dan 12 tot en met 50 kW1 januari 2027GWP 150 of meerpunt 8 d)
Split lucht-watertot en met 12 kW1 januari 2027GWP 150 of meerpunt 9 b)
Split lucht-lucht (airco)tot en met 12 kW1 januari 2029GWP 150 of meerpunt 9 c)
Elke splittot en met 12 kW1 januari 2035elk F-gaspunt 9 d)
Splitmeer dan 12 kW1 januari 2029GWP 750 of meerpunt 9 e)
Splitmeer dan 12 kW1 januari 2033GWP 150 of meerpunt 9 f)

Voor een kleine split lucht-waterwarmtepomp valt R32 dus in 2027 af. In 2035 volgt een tweede stap: dan mag een kleine split helemaal geen F-gas meer bevatten, ook geen synthetisch koudemiddel met een GWP onder de 150. Boven 12 kW mag een R32-split nog tot 1 januari 2033.

Wat de wet een monoblock of een split noemt

Artikel 3 van de verordening noemt een toestel "autonoom opererend" als het volledig in de fabriek is gemaakt en er "ter plekke geen onderdelen die gas bevatten worden aangesloten". Het mag in meer delen geleverd worden. Bij een splitsysteem worden onderdelen van het koelcircuit ter plekke aangesloten. Bij een hydrosplit zit het koudemiddelcircuit dicht in de buitenunit en lopen er naar binnen alleen waterleidingen. Volgens die definitie telt een hydrosplit dus als monoblock.

Bestaande warmtepompen en voorraad

Bijlage IV verbiedt het in de handel brengen, niet het gebruik. Een R32-warmtepomp die er al staat mag blijven werken en onderhouden worden. Onderdelen voor reparatie blijven te koop, zolang de reparatie het vermogen, de hoeveelheid koudemiddel en de GWP niet verhoogt (artikel 11, lid 1).

Voor voorraad gelden twee regels. Een toestel dat vóór 1 januari 2027 in de handel kwam mag daarna nog geïnstalleerd worden. Wie het in bedrijf stelt moet dan kunnen aantonen dat het vóór die datum in de handel is gebracht. Dat bewijs moet hij vijf jaar bewaren (artikel 13, leden 19 en 20). Vanaf 1 januari 2028, één jaar na de verbodsdatum, geldt die bewijsplicht ook voor het verder verkopen van zo'n toestel (artikel 11, lid 1, zoals gerectificeerd op 24 maart 2025).

Die plicht ligt bij de "exploitant": wie de feitelijke macht heeft over het technisch functioneren van het toestel (artikel 3). De verordening zegt niet wie dat bij een woning is. Krijg je na 1 januari 2027 een R32-toestel? Vraag het bewijs dan bij de opleverstukken en bewaar het zelf vijf jaar. De inkoopfactuur met datum en serienummer is daarvoor bijvoorbeeld geschikt.

De uitzondering voor veiligheidseisen

Elk verbod in de tabel wijkt als dat "nodig is om aan veiligheidseisen te voldoen". Voor monoblocks (8 b en d) geldt dan een GWP-grens van 750; bij de splits staat geen tweede getal. Wie de uitzondering gebruikt moet aantonen dat de veiligheidseisen op die locatie een lagere GWP niet toestaan (artikel 13, lid 19 a).

Als je nu een warmtepomp kiest

Ik raad een koudemiddel met een GWP onder de 150 aan, zoals propaan. Vanaf 2027 komen er in deze klassen geen nieuwe R32-toestellen meer bij, en volgens een ISDE-concept krijgt R32 vanaf 2028 geen subsidie meer. In de warmtepompdatabase kun je op koudemiddel filteren.

Propaan is brandbaar (Milieu Centraal). Bij een monoblock voor buiten zit alles in één apparaat, dus het propaan blijft buiten; naar binnen gaat alleen water. De veiligheidseisen staan in de productnorm NEN-EN-IEC 60335-2-40; de fabrikant zet de opstelregels in de installatiehandleiding. Vraag je installateur welke vrije ruimte de handleiding rond de buitenunit eist en of de plek op je offerte daaraan voldoet.

Een certificaat is nodig voor werk aan het koudemiddelcircuit (artikelen 3 en 10). Daaronder vallen:

  • leidingen samenvoegen
  • het circuit openen of vullen
  • repareren
  • lekken zoeken
  • koudemiddel terugwinnen

Volgens IPLO geldt die plicht sinds 29 september 2025 ook voor propaan en moet iedereen uiterlijk 12 maart 2029 een certificaat volgens het nieuwe stelsel hebben. Bij het plaatsen van een monoblock gaat het circuit niet open; bij een reparatie aan het circuit wel.

Samenhang met de ISDE

Sinds 1 januari 2026 krijgt een split-warmtepomp met minder dan 3 kg koudemiddel alleen ISDE als het koudemiddel een "GWP kleiner dan 750" heeft (Regeling nationale EZ-, LVVN- en KGG-subsidies, artikel 4.5.2, tweede lid, onderdeel a, 6°; zie ook RVO). Dat raakt R32 niet. Monoblocks tot 50 kW en splits tot 12 kW met een installatiedatum op of na 1 januari 2028 krijgen alleen subsidie bij een GWP onder de 150. Dat staat in een voorstel dat van 17 juli tot en met 21 augustus 2026 in internetconsultatie lag. Zie ISDE 2027.

Bronnen

  1. Verordening (EU) 2024/573 betreffende gefluoreerde broeikasgassen, Publicatieblad van de Europese Unie L 2024/573, Europees Parlement en Raad, 2024 (Nederlandse tekst nagelezen via de Cellar van het Publicatiebureau). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32024R0573 (geraadpleegd 6-10-2026)
  2. Rectificatie van Verordening (EU) 2024/573, Publicatieblad van de Europese Unie L 2025/90271, 2025. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32024R0573R(05) (geraadpleegd 6-10-2026)
  3. Eisen aan natuurlijke personen (monteurs), IPLO, 2026. https://iplo.nl/thema/lucht/ozon-en-f-gassen/certificering/eisen-natuurlijke-personen-monteurs/ (geraadpleegd 6-10-2026)
  4. Regeling nationale EZ-, LVVN- en KGG-subsidies, titel 4.5 (ISDE), geldend vanaf 1-10-2026, wetten.overheid.nl, 2026. https://wetten.overheid.nl/BWBR0035474/ (geraadpleegd 6-10-2026)
  5. ISDE: Warmtepomp woningeigenaren aanvragen, RVO, 2026. https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/isde/woningeigenaren/warmtepomp (geraadpleegd 6-10-2026)
  6. Wijzigingsregeling ISDE 2027 (internetconsultatie, voorstel), Ministerie van Klimaat en Groene Groei, 2026. https://www.internetconsultatie.nl/isde/b1 (geraadpleegd 6-10-2026)
  7. Warmtepomp: duurzaam elektrisch verwarmen, Milieu Centraal, 2026. https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/warmtepomp-duurzaam-elektrisch-verwarmen/ (geraadpleegd 6-10-2026)
  8. NEN-EN-IEC 60335-2-40:2024, Household and similar electrical appliances – Safety – Part 2-40, NEN, 2024. https://www.nen.nl/nen-en-iec-60335-2-40-2024-en-fr-331308 (geraadpleegd 6-10-2026)