Radiatoren waterzijdig inregelen (beta)

Zonder inregelen krijgt de radiator dicht bij de ketel of warmtepomp te veel water en een radiator verderop te weinig. Deze rekenhulp rekent per radiator uit hoeveel water hij nodig heeft en op welke stand de thermostaatkraan moet. De retourleiding is de buis waardoor het water van de radiator terugstroomt naar de ketel of warmtepomp. Met de temperatuur van die leiding stel je daarna de standen bij.

Deze rekenhulp is nieuw. Gebruik de standen als eerste schatting.

Stap 1: Je radiatoren

Vul per radiator de kamer, het type en de maten in. Het type zie je aan het aantal panelen en de rijen lamellen ertussen: type 22 heeft twee panelen met twee rijen lamellen. Het vermogen komt dan uit de tabel van de Radson Compact. Die tabel geldt voor water dat er met 75 °C in gaat en met 65 °C uit komt, in een kamer van 20 °C. Staat je maat er niet in of heb je een ander merk? Vul dan zelf het vermogen in.

Heeft een installateur het warmteverlies van een kamer uitgerekend, of weet je het op een andere manier? Vul het in bij één radiator van die kamer. Zonder warmteverlies wordt gerekend met wat de radiator zelf kan leveren.

Stap 2: Je kranen

Haal bij elke radiator de knop van de thermostaatkraan en kijk naar de ring eronder. Zie je cijfers op de ring, zoals 1 tot 7 en N? Dan heeft de kraan een voorinstelling. Voor een Danfoss RA-N wordt de stand uitgerekend. Bij een ander merk krijg je het debiet: hoeveel liter water er per uur door de radiator moet. De stand die daarbij hoort zoek je op in de tabel van die fabrikant.

Zonder cijfers kan de kraan niet worden ingeregeld. Daarvoor is een voorinstelbaar binnenwerk of een voetventiel met inregelfunctie nodig. In het artikel over waterzijdig inregelen staat hoe de ring werkt.

Stap 3: Uitrekenen

Kies hoe je stookt. Voor een warmtepomp wordt gerekend met 40 °C aanvoer en 35 °C retour. Voor een cv-ketel is dat 55 °C aanvoer en 45 °C retour. Beide temperaturen kun je aanpassen.

Per radiator wordt eerst uitgerekend hoeveel vermogen hij bij die temperaturen levert. Uit dat vermogen volgt het debiet. De radiator die het meeste water nodig heeft komt op stand N. De andere radiatoren krijgen de kleinste stand die genoeg water doorlaat. Daarbij is het verschil in waterdruk voor en achter elke kraan gelijk.

Stap 4: Instellen

Haal per radiator de knop eraf, draai de ring op de stand uit de tabel en zet de knop terug. Vink de radiator af als hij klaar is. De tabel kun je ook afdrukken en meenemen langs de radiatoren.

Stap 5: Nameten

Met de temperatuur van de retourleiding zie je of de standen kloppen. Deze methode komt uit de handleiding van HIER:

  1. Draai alle thermostaatkranen open en zet de kamerthermostaat op 25 °C.
  2. Wacht 20 tot 30 minuten.
  3. Meet bij elke radiator hoe warm de retourleiding is, bijvoorbeeld met een infraroodthermometer.

Is de retourleiding van een radiator meer dan 2 graden warmer dan het midden van de andere radiatoren? Dan krijgt die radiator te veel water en gaat hij een stand lager. Is die leiding meer dan 2 graden kouder? Dan gaat de radiator een stand hoger. Verander per ronde één stand en meet daarna opnieuw.

Stap 6: Stooklijn omlaag

Inregelen bespaart pas iets als de stooklijn daarna omlaag gaat. Zet de aanvoertemperatuur in kleine stappen lager en kijk welke kamer als eerste niet meer warm wordt. Die kamer bepaalt hoe laag de stooklijn kan. De nieuwe instelling reken je uit met de rekenhulp voor de stooklijn.

Alles wat je hebt ingevuld staat in de link naar deze pagina. Met die link kun je later verder waar je gebleven was.

Waar de rekenhulp mee rekent

Debiet in liter per uur = vermogen in watt / (1,163 × verschil tussen aanvoer en retour). Het vermogen van een radiator bij 75/65/20 °C komt uit de tabel van de Radson Compact en wordt omgerekend met exponent 1,3.

Danfoss RA-N: kv per stand in m³/u
Standkv
10,04
20,08
30,12
40,19
50,25
60,33
70,38
N0,56